İçindekiler
- •Fransız Muhasebe Çerçevesi
- •Plan Comptable Général (PCG)
- •Fransa'da TVA (KDV)
- •Kurumlar Vergisi: IS ve IR
- •URSSAF ve Sosyal Katkılar
- •CFE, CET ve Yerel İşletme Vergileri
- •Yıllık Hesaplar ve Dosyalama Yükümlülükleri
- •Vergi Optimizasyon Stratejileri
Fransa'nın muhasebe sistemi, tüm işletmeler için zorunlu standart hesap planı olan Plan Comptable Général (PCG) tarafından yönetilmektedir. Şirketler, TVA (Taxe sur la Valeur Ajoutée), kurumlar vergisi (IS veya IR), URSSAF sosyal katkıları ve CFE ile CET gibi yerel vergiler dahil karmaşık vergi yükümlülüklerini yönetmelidir.
1.Fransız Muhasebe Çerçevesi
Fransız muhasebesi, Autorité des Normes Comptables (ANC) tarafından düzenlenir.
Temel Düzenlemeler:
- Plan Comptable Général (PCG): Tüm Fransız işletmeleri için zorunlu hesap planı
- Code de Commerce: Ticari kuruluşlar için muhasebe yükümlülükleri
- Code Général des Impôts (CGI): Vergi muhasebesi kuralları
Muhasebe İlkeleri:
- İhtiyatlılık ilkesi (prudence)
- İşletmenin sürekliliği (continuité d'exploitation)
- Dönemsellik ilkesi (indépendance des exercices)
- Tutarlılık ilkesi (permanence des méthodes)
Zorunlu Kayıtlar:
- Yevmiye defteri (livre-journal)
- Büyük defter (grand livre)
- Mizan (balance des comptes)
2.Plan Comptable Général (PCG)
PCG, tüm işletmeler tarafından kullanılan standart Fransız hesap planıdır.
Hesap Sınıfları:
- Sınıf 1: Sermaye hesapları (özkaynak, karşılıklar, krediler)
- Sınıf 2: Duran varlıklar (immobilisations)
- Sınıf 3: Stoklar ve devam eden işler
- Sınıf 4: Üçüncü taraf hesapları (alacaklar, borçlar)
- Sınıf 5: Finansal hesaplar (banka, kasa)
- Sınıf 6: Gider hesapları (charges)
- Sınıf 7: Gelir hesapları (produits)
Mali Tablolar (Comptes Annuels):
- Bilan: Bilanço
- Compte de résultat: Gelir tablosu
- Annexe: Mali tablo dipnotları
3.Fransa'da TVA (KDV)
TVA (Taxe sur la Valeur Ajoutée), Fransa'nın katma değer vergisi sistemidir.
Standart Oranlar:
- %20: Standart oran (çoğu mal ve hizmet)
- %10: Ara oran (restoranlar, ulaşım, tadilat)
- %5,5: İndirimli oran (gıda, kitaplar, enerji)
- %2,1: Süper indirimli oran (ilaçlar, basın yayınları)
TVA Kaydı:
- Franchise eşiklerini aşan işletmeler için zorunlu
- Franchise en base de TVA: Küçük işletmeler için muafiyet
- Hizmetler: 36.800€/yıl eşiği
- Mallar: 91.900€/yıl eşiği
TVA Beyannameleri:
- CA3: Aylık veya üç aylık beyanname
- CA12: Yıllık beyanname
- impots.gouv.fr üzerinden elektronik dosyalama zorunlu
4.Kurumlar Vergisi: IS ve IR
Fransız işletmeleri, hukuki yapılarına göre IS veya IR'ye tabidir.
IS (Impôt sur les Sociétés):
- Standart oran: %25 (2024)
- İndirimli oran: İlk 42.500€ kâr üzerinde %15 (cirosu <10M€ olan KOBİ'ler için)
- SA, SAS, SARL için zorunlu
- Üç aylık avans ödemeleri (acomptes)
IR (Impôt sur le Revenu):
- Artan oranlı: %0 ile %45 arası
- Bireysel girişimciler, EURL, SCI için geçerli
Önemli İndirimler:
- Amortisman (amortissement)
- Risk ve gider karşılıkları
- Ar-Ge vergi kredisi (CIR): Ar-Ge harcamalarının %30'u
- İnovasyon vergi kredisi (CII): KOBİ'ler için %20
- Zarar mahsubu (report en avant) sınırsız
5.URSSAF ve Sosyal Katkılar
URSSAF, sosyal güvenlik katkılarını toplar.
İşveren Katkıları (Charges Patronales):
- Sağlık sigortası: ~%13
- Emeklilik: ~%16,5
- Aile yardımları: %3,45-5,25
- İşsizlik sigortası: ~%4,05
- Toplam işveren yükü: Brüt maaşın ~%40-45'i
Çalışan Katkıları (Charges Salariales):
- Sağlık sigortası: ~%0,5
- Emeklilik: ~%11
- CSG/CRDS: ~%9,7
- Toplam çalışan yükü: Brüt maaşın ~%22-25'i
Beyannameler:
- DSN (Déclaration Sociale Nominative): Aylık elektronik dosyalama
- Takip eden ayın 5'i veya 15'ine kadar
İndirimler:
- Réduction Fillon: Düşük maaşlarda azalan indirim
- ZFU/ZRR muafiyetleri: Vergisiz bölgeler
- Çıraklık muafiyetleri
6.CFE, CET ve Yerel İşletme Vergileri
Fransız işletmeleri yerel vergilere tabidir.
CFE (Cotisation Foncière des Entreprises):
- İşyeri kira değerine dayalı
- Her yıl 15 Aralık'a kadar ödenir
- Tesis olmasa bile minimum katkı
- İlk faaliyet yılı muafiyeti
CVAE (Cotisation sur la Valeur Ajoutée des Entreprises):
- İşletmenin katma değerine dayalı
- Yalnızca cirosu >500.000€ olan işletmeler için
- Kademeli olarak kaldırılıyor (2027'ye kadar)
CET (Contribution Économique Territoriale):
- CFE + CVAE toplamı
- Katma değerin %1,625'i ile sınırlı
Diğer Yerel Vergiler:
- Taxe foncière: Sahip olunan mülk vergisi
- Taxe sur les bureaux: Île-de-France'da ofis alanı vergisi
- Versement mobilité: Ulaşım katkısı (11+ çalışanlı şirketler)
- Taxe d'apprentissage: Çıraklık vergisi (bordronun %0,68'i)
7.Yıllık Hesaplar ve Dosyalama Yükümlülükleri
Fransız şirketleri yıllık hesapları hazırlamalı ve dosyalamalıdır.
Hazırlık:
- Bilanço (bilan)
- Gelir tablosu (compte de résultat)
- Dipnotlar (annexe)
- PCG standartlarına göre hazırlanır
Onay:
- Mali yıl sonundan itibaren 6 ay içinde Genel Kurul
- Ortaklar hesapları onaylar ve sonuçları dağıtır
Greffe'ye Dosyalama:
- Greffe du Tribunal de Commerce'e yıllık hesaplar
- Genel Kurul'dan sonra 1 ay içinde (elektronik ise 2 ay)
- Mikro ve küçük işletmeler için gizlilik seçenekleri
Yasal Denetim:
- 3 eşikten 2'si aşılırsa Commissaire aux comptes zorunlu:
- Toplam varlıklar > 4M€
- Gelir > 8M€
- Çalışan > 50
8.Vergi Optimizasyon Stratejileri
Fransa'da işletmeler için yasal vergi optimizasyon stratejileri.
Ar-Ge Vergi Kredileri:
- CIR: Ar-Ge harcamalarının %30'u
- CII: KOBİ'ler için inovasyon harcamalarının %20'si
- JEI: Yenilikçi startup'lar için vergi muafiyetleri
Holding Yapıları:
- Régime mère-fille: Ana-bağlı şirket arası %95 temettü muafiyeti
- Intégration fiscale: Gruplar için vergi konsolidasyonu
- Patent box rejimi: Fikri mülkiyet gelirinde indirimli oran
KOBİ Avantajları:
- İndirimli IS oranı (ilk 42.500€'da %15)
- Basitleştirilmiş muhasebe rejimleri
- Micro-entreprise rejimi
- ACRE: Yeni girişimciler için indirimli sosyal katkılar
Önemli: Tüm optimizasyon, Fransız vergi kaçınma karşıtı kurallarına (abus de droit fiscal) uygun olmalıdır.
Fransız muhasebe ve vergi uyumu, Plan Comptable Général, TVA yükümlülükleri, URSSAF beyannameleri ve CFE ile CET gibi yerel vergilere titiz bir dikkat gerektirir. Astropel olarak, günlük defter tutmadan TVA yönetimine, yıllık hesap hazırlığından IS/IR optimizasyonuna kadar kapsamlı muhasebe hizmetleri sunuyoruz.